Thực sự không biết mình bắt đầu yêu món Thái từ khi nào. Có lẽ, là từ những ngày còn ở Nhật, khi thèm thiết tha một mùi hương của nước mắm, rau ngò, hành lá, sả, riềng, vị cay thanh mà đọng lâu ở đầu lưỡi của ớt xanh, ớt hiểm, vị thơm dịu của me chua... Đa số những nhà hàng Việt Nam ở Nhật thường gia giảm mùi vị món ăn dịu đi, bớt mặn, bớt cay, bớt ngọt, cho phù hợp với khẩu vị của người Nhật, nên nhiều khi ăn không đã "thèm". May thay, những nhà hàng Thái ở Tokyo lại vẫn giữ hầu như nguyên vẹn hương vị đậm đà, đặc trưng của món Thái, với sự hòa quyện của chua-cay-mặn-ngọt-đắng trong một món ăn, cách sử dụng gia vị đôi khi có phần dứt khoát và quyết liệt như trong món tom yum hay cà ri xanh. Nhờ vậy, mà làm dịu đi cái sự "thèm" của mình một cách đáng kể, và chắc có lẽ mình đã trở thành một fan trung thành của món Thái từ dạo ấy.



Vẫn còn nhớ, nhà hàng Thái mà mình thường hay tui tới nhất là một nhà hàng Thái nằm ở tầng hầm của shopping mall Lumine, cửa tây ga Shinjuku, tên là Khao San Lumine. Mỗi lần đến Shinjuku, thế nào mình cũng phải ăn trưa ở đó. Set ăn trưa quen thuộc mà mình hay gọi ở đó là một phần gồm có một tô mì tự chọn, một đĩa miến trộn hoặc cơm chiên, cộng với một phần tráng miệng nhỏ, thường là chè bí đỏ nước dừa hay chè đậu xanh nước dừa. Mình mê những món mì ở nhà hàng này, như mì trộn khô, mì tom yum, mì cari, mì yen ta fu, và đặc biệt là mì "thuyền chài" với nước mì được nấu rất đặc biệt với nước tương, huyết heo và gia vị. Và cũng như bất cứ xe mì hàng rong nào của Thái, khi order mì bạn luôn có quyền chọn, giữa sợi mì gạo nhỏ senlek, sợi mì gạo to, sợi mì vàng ba mee, hoặc miến. Không chỉ riêng mình, mà cho đến tận bây giờ, những người bạn thân mê món Thái của mình ở Tokyo vẫn luôn nhắc về nhà hàng Thái này, như một kỷ niệm thân thương ở Nhật.

Bởi vậy, mà kì đi Thái vừa rồi của mình, đã trở nên giống như một chuyến "du khảo các món mì" ở Thái. Kể ra, bây giờ vẫn còn cứ thấy thèm....

1. Mì gà/bún gà : Kuay Teow Gai


      

Lúc đầu khi thấy bảng hiệu ghi "Chicken noodle", mình cứ tưởng mì gà/bún gà ở đâu cũng giống nhau, với nước hầm xương trong vắt, trên rải thịt gà xé, ăn với rau các loại... Nhưng mì gà /bún gà ở Thái thật khác bún gà Việt Nam, nước dùng được nêm nếm bằng nước tương, nên có màu nâu cánh gián, và rau ăn kèm cũng là các loại rau cần, dưa chua, khổ qua sống, chứ không phải là giá trụng, rau thơm như ở Việt Nam.



Mình ăn mì gà trong một gian hàng ở khu chợ đêm Rod Fai gần ga Culture Centre, khoảng gần 9h đêm, một hàng dài người đứng xếp hàng, ăn tại chỗ có, mang về có. Khách gọi món, rồi tự phục vụ nêm nếm gia giảm thêm nước mắm, rau, ớt, muỗng, đũa. Cái gian hàng nhỏ xíu, không có chỗ chen chân, gọi xong bát mì bưng ra tìm chỗ ngồi ăn cũng ... không đơn giản.

2. Bún trộn cá nướng



Lúc đầu khi đi ngang qua gian hàng này, mình thật không biết là họ bán món gì. Cả gian hàng chỉ gồm mấy cái mẹt đựng cá nướng, bún tươi, chả cá, rau tươi, dưa chua, thêm mấy hũ gia vị nhỏ nhỏ, không có nồi nước lèo hay nước sôi gì hết. Sau tò mò gọi thử, mới biết là món bún trộn cá nướng, một món trộn theo kiểu miền núi Issan.



Cá, không biết là cá gì, được trên lửa than, sau đó xé nhỏ ra. Chả cá hấp thái sợi. Bún tươi, rau thơm, dưa chua, bắp cải. Tất cả trộn lại với nước sốt trộn chua ngọt gồm chanh tươi, nước mắm, đường, ớt. Món ăn thơm, thanh, nhẹ, chua chua, những vẫn đảm bảo no bụng nhờ có bún, cá và rau tươi.

3. Bún cà ri trộn rau thập cẩm: Kanom Jeen Nam Ya Kati



Hầu như, bạn không thể tìm thấy món Kanom Jeen này ở bất cứ nhà hàng sang trọng nào. Bởi lẽ đây là món ăn đường phố chỉ hay bắt gặp ở các khu chợ, quán hàng rong, thường là món ăn trưa, hay món ăn nhẹ giữa buổi.

Gian hàng Kanom Jeen thường chỉ gồm 1 hay 2 nồi cà ri, một rổ bún tươi. Trên bàn ăn cho khách sẽ để mấy dĩa rau ăn kèm gồm bắp cải thái sợi, dưa chuột, có khi có cả rau thơm, rau rừng, dưa chua các loại. Cà ri cho món này thường là cà ri đỏ nấu với cá hấp xé sợi, chả cá viên. Mình đặc biệt thích ăn chả cá viên ở các quán Kanon Jeen, vì thường là chả cá viên tươi tự làm, mềm, thơm, chứ không bị cứng hay giòn sần sật như các loại chả cá viên đông lạnh làm sẵn.



Giữa trưa hè, ăn một tô bún cà ri Kanon Jeen cay nồng gia vị, dậy mùi cá thơm, kèm với các loại rau tươi, dưa chua, đâu đó thoảng qua một con gió nhẹ, làm dịu đi cái nóng của mùa hè nhiệt đới.

4. Mì cà ri Khao Soi


Món mì cà ri nước dừa Khao Soi này là món ăn đặc sản của miền bắc Thái, đặc biệt là ở thành phố Chiang Mai, nơi bạn có thể tìm thấy món Khao Soi được bán ở khắp góc phố, ngõ hẻm.
Thế nhưng, tìm được nơi bán Khao Soi ngon ở Bangkok thì lại không hề đơn giản. Mình đã rất may mắn khi vô tình đi ngang qua Hann Khao Soi Lover, nơi được nhiều người khen là có món Khao Soi ngon nhất, đúng vị nhất ở Bangkok, trong một con hẻm ngay cạnh ga BTS Ari.

Món Khao Soi đúng kiểu có vị cà ri thơm, cay, béo mùi nước dừa nhưng lại không quá ngấy, các gia vị vừa phải, không có cái nào lấn át cái nào. Thịt gà mềm mà không dai, sợi mì vàng chần sơ đúng vừa chín, rải thêm vài sợi mì vàng chiên giòn rụm bên trên, làm tăng khẩu cảm cho thực khách. Ăn kèm với mì Khao Soi là hành tím thái lát, giá sống, bắp cải thái sợi và dưa chua. Trên bàn cũng có để sẵn nước chanh tươi, nước mắm, đường, ớt, bạn có thể nêm nếm sao cho vừa miệng.

5. Mì cuộn Koay Jab Nam Koon
Món mì này sử dụng "lá mì" được làm từ bột gạo, rồi cuộn tròn lại, ăn với nước súp ninh từ xương heo với một chút vị tiêu cay nồng, topping cùng với  thịt heo quay, gan, sườn, tai heo, lòng hay nội tạng tùy khẩu vị. Hơi tiếc là hôm đó mình đi ăn mì cuộn, vì cái tội tham ăn mà quên cả chụp ảnh tô mì hichic, tới lúc về nhà ngồi viết bài blog mới kiếm đỏ mắt không ra cái hình :((.




Ở khu China Town, đường Yaowarat có một tiệm mì cuộn rất nổi tiếng là Nai-Ek, đối diện White Orchid Hotel, bạn sẽ dễ dàng nhận ra nhà hàng này bởi dòng người xếp hàng nườm nượp trước cửa.

6. Mì "thuyền chài" boat noodle : Kuay Teow Rua



Đây phải nói là món mì yêu thích nhất của mình ở Thái. Lần nào đi Thái, mình cũng phải "mò" đến nhà hàng Sud Yod Kuay Teow Rua ở ga Victory Monument, để ăn cho được món này thì mới "cam lòng" về Việt Nam :).
Gọi là mì "thuyền chài", vì món mì này bắt nguồn từ những chợ nổi, chợ ven sông hay ven kênh rạch, trong những hàng mì nhỏ nhỏ, bán món mì cũng nằm trong bát nhỏ xíu, chỉ vừa đủ ăn 2,3 gắp đũa là hết, dành cho người lao động nghèo, ăn giữa bữa.
Đến nay thì món mì "thuyền chài" đã trở thành một món ăn rất đặc biệt, mà đặc biệt nhất là cách ăn. Mỗi tô mì giá rất rẻ, thường chỉ khoảng 14,15baht (cỡ 10,000 vnd), và phần mì chỉ có một chút xíu, nằm trọn đáy tô, vừa ăn cỡ 2,3 gắp đũa. Nên thông thường mỗi khi gọi món, mỗi người sẽ gọi từ 2 đến 3 tô, có khi 4,5 tô. Sau khi ăn xong, bàn của ai cũng xếp một chồng tô cao ngút, giống như xếp chồng đĩa ăn sushi vậy !




Có nhiều loại mì "thuyền chài" cho bạn lựa chọn, nhưng phổ biến nhất là mì với nước dùng nấu từ gia vị và huyết heo, mì trộn, mì tom yum, mì yen ta foo (đậu phụ lên men). Bạn có thể tha hồ ăn thử bao nhiêu món tùy thích, vì mỗi tô mì chỉ có một chút xíu hà ! Và đừng quên, sau khi ăn mì xong, nhớ tráng miệng bằng món bánh hấp nước dừa đậu xanh trứ danh của các quán mì "thuyền chài" nhé. Bánh hấp nước dừa ở đây được cho vào những cái chén hột mít nhỏ xíu, với một lớp đậu xanh đánh ở dưới, một lớp custard dừa béo mịn, ngọt ngọt, mằn mặn lên trên. Nhiều người ăn xong còn mua cả hộp đem về nhà.




Ngoại trừ những món mì kể trên, Bangkok còn vô vàn những món mì khác, như mì xào Pad Thai, miến trộn Yam Un Sen, bún trộn gỏi xoài.... tha hồ cho bạn khám phá. Nói chung là đi Thái, không bao giờ sợ đói :).

--------------------------------------------
Các địa chỉ:

NAI-EK ROLL NOODLES
442 Yaowarat Rd, Khwaeng Samphanthawong, Khet Samphanthawong, Krung Thep Maha Nakhon 10100, Thailand
Đơn giản nhất là bạn cứ đến ga MRT Hua LamPhong, bắt xe tuk tuk đến đường Yaowarat là được, tiệm này nổi tiếng lắm, cả con đường ai cũng biết :).

Sud Yod Kuay Teow Rua Restaurant
Ga BTS Victory Monument, Bangkok
Ra cổng ga, đi hướng về phía tượng đài trung tâm, đi dọc theo đường đi bộ trên không về hướng trung tâm thương mại Fashion Mall, đi qua Fashion Mall về hướng bắc bạn sẽ thấy một khu chợ và ăn uống nhỏ, kế bên đó có cây cầu nhỏ khoảng 10m bắc qua con kênh, đi qua cầu, nhà hàng nằm bên tay phải ngay đầu cầu. Đi sâu vào một chút thì sẽ gặp cả một con hẻm với nhiều nhà hàng bán món mì "thuyền chài" này. Hoặc tham khảo cách đi ở đây.

Hann Khao Soi Lover
Ga BTS Ari
Ra cổng số 1, sẽ thấy một con hẻm nhiều quán ăn vỉa hè san sát cạnh nhau, nằm vuông góc với đường tàu. Tiệm nằm ở cuối hẻm, bên tay phải. Tham khảo thêm ở đây.

Bon appetite in Bangkok :) !

(tiếp theo part 1)

 Mười bốn ngày trước, mình xách balô ra ga Shinagawa ở Tokyo, bắt tàu xuôi về miền nam.
 Dự kiến hành trình sẽ xuất phát từ Tokyo, đi dọc theo chiều dài nước Nhật, qua Kyoto, Okayama, vòng qua Kawaga, Kochi, về lại Hiroshima, rồi Fukuoka, đến cực nam đảo Kyushu là thành phố Kagoshima và ga cực nam của đất nước là Nishi-oyama.

  Trong cả chuyến đi, mình chủ yếu đi bằng tàu, sử dụng vé seishun 18-kippu. Đây là loại vé rẻ, chỉ được bán vào kỳ nghỉ xuân, nghỉ hè và nghỉ đông, chủ yếu để hỗ trợ cho sinh viên học sinh đi du lịch. Khi mua vé này phải bạn mua theo 1 set gồm 5 vé, có giá là 11,850 yen. Mỗi vé có thể sử dụng trong 1 ngày 24 tiếng, đi bất cứ tàu nào đến bất cứ đâu trên toàn nước Nhật, miễn là không phải tàu cao tốc Shinkansen hay tàu nhanh Express.
  Ngày đầu tiên, mình đi dọc theo tuyến JR Tokaido-sen, qua Atami, Hamamatsu, Toyohashi, Meibara, đến Kyoto khi trời vừa xẩm tối. Dọc theo khu vực này hệ thống nối chuyến tàu khá thông suốt, mình đi rất nhanh và thuận lợi, không gặp vấn đề gì lớn dọc đường. Đến Kyoto, mình đặt một youth hostel ở gần khu trung tâm Kyoto, và lưu lại đó 2 ngày.
  Ngày thứ nhất, mình thăm lại chùa Kyomizu-dera, ngắm hoa sakura vừa mới nở rộ, rồi đến khu Sannenzaka đi dạo loanh quanh....




Hôm ấy là một ngày mùa xuân dịu mát, thỉnh thoảng mưa lất phất, người đi thăm chùa rất đông, có cả những tốp nam nữ mặc kimono đủ màu sắc rực rỡ. Trong chùa, một vài đoàn du lịch của Vietravel nói tiếng Việt í ới. Việc nới lỏng visa cho khách du lịch trong mấy năm gần đây đã giúp tăng số lượng khách Việt Nam đến Nhật Bản một cách đáng kể. Còn khách du lịch người Trung Quốc thì gần như đông đúc quanh năm, đặc biệt ở Kyoto là điểm đến của hầu như mọi tour du lịch.



 Mình đi dạo vòng quanh chùa, rồi xuống vườn, qua thác nước Otowa, rẽ vào đường xuống núi. Ven đường quanh núi, có một trà thất, với những chiếc ghế gỗ cho khách ngồi uống trà. Mình ghé vào, uống một chén trà matcha và ăn một ít bánh ngọt.

 Từ chùa Kyomizu-dera, mình đi bộ lững thững xuống khu dốc San-nen-zaka, Ni-nen-zaka, nơi tập trung các của tiệm, nhà hàng cổ kính, đông đúc người qua lại. Lác đác, còn thấy bóng dáng một vài cô gái mặc kimono theo kiểu geisha, cổ áo sau lưng trễ nải xuống một cách cố tình, với phần thắt lưng obi, dải tay áo nổi bật, đầu cài hoa màu rực rỡ. Trên mặt các cô bôi phấn trắng, trang điểm đậm, dưới chân đi guốc gỗ lách cách.



  Ở khu này, mình ghé vào ăn hai món nổi tiếng là bánh bao nhân đậu nành và mì nishin-soba. Ăn xong mình lại đi bộ tiếp đến đền Kodaiji. Đền Kodaiji nổi tiếng với khu vườn cát, cát trong một khoảng đất trống được bố trí với nhiều gợn sóng, là một kiểu vườn thiền nổi tiếng của Kyoto. Giá như nơi đây ít khách du lịch đi một chút, để được ngồi ngắm nhìn vườn cát này một cách yên tĩnh và tập trung, thì chắc chắn sẽ là một trải nghiệm thiền không thể nào quên được. Nhưng đáng tiếc, vì khách đến thăm quá đông, nên một người không thể ngồi ở đây quá lâu hơn 15 phút.



  Ra khỏi vườn cát, là đến khu vườn tre xanh mướt, và một khu vườn nữa theo kiểu tsukiyama, với hồ nước, núi nhân tạo, đá, cây thông, cây bách, cây phong. Vào mùa thu, khi lá đổi màu, chắc chắn khu vườn này sẽ rất đẹp.
  Rời Kodaiji, mình đi bộ tiếp tục, và lát sau thế nào lại đi lạc vào công viên Maruyama. Nơi đây đang có lễ hội mùa xuân, còn gọi là hanami matsuri, để ngắm hoa anh đào (sakura). Công viên Maruyama là một trong những địa điểm nổi tiếng nhất để ngắm hoa sakura vào mùa xuân ở Kyoto, nên khách đi chơi nườm nượp, gồm cả khách du lịch và người dân Kyoto. Có rất nhiều hàng quán bán đồ ăn vặt hai bên lối vào công viên, nào là mì xào, ebisen, mực nướng, takoyaki, nước ngọt.... Trong công viên, từng dãy từng dãy hoa sakura nở rộ, tương phản với bầu trời xanh biêng biếc.
 Ra khỏi công viên, đi thêm một chút nữa là đến đền Yasaka, hay còn gọi là đền Gion, nằm ngay bên cạnh công viên Maruyama. Đền được xây dựng từ thế kỷ thứ 14, nổi tiếng với lễ hội Gion Matsuri diễn ra vào tháng 7 hàng năm.

 


 Trong khuôn viên đền, phía trước chính điện là một sân khấu nhỏ, khách xem có thể đứng nhìn từ bốn phía, trên sân khấu đang biểu diễn nhạc truyền thống Nhật Bản với những người phụ nữ mặc kimono, vừa hát, vừa đánh đàn shamisen. Giai điệu những bài hát trầm, thấp, như chan chứa một nỗi niềm không sao tả được, lẫn trong tiếng gió xuân dịu nhẹ.
  Kyoto đang độ vào xuân, nhộn nhịp và rực rỡ sắc màu. Thế nhưng, sao giai điệu của tiếng đàn shamisen vẫn cứ buồn đến thế ?

  *  *  *
  Ngày thứ hai, mình thức đậy từ lúc sáng sớm, đi tàu điện đến gần khu chợ nổi tiếng của thành phố, chợ Nishiki (錦市場). Nơi đây được khách thập phương gọi ưu ái là Kyoto's Kitchen, là nơi bạn có thể khám phá ra rất nhiều đặc sản của Kyoto, cũng như những gì được coi là tinh túy nhất của văn hóa ẩm thực Nhật Bản. Chợ Nishiki có kiến trúc là một dãy hành lang rất dài, hai bên hành lang là các cửa tiệm bán đủ thứ, từ hải sản tươi sống, rau củ quả, đồ khô, các loại dưa muối, bánh kẹo.... cho đến chén, bát, dụng cụ nấu ăn... Nhiều cửa hiệu ở đây đã có từ rất lâu đời, buôn bán truyền nghề qua nhiều thế hệ, nghe nói cửa hiệu đầu tiên ở chợ Nishiki đã được mở cửa năm 1310.



  Ở đây, mình thích nhất là những hàng dưa muối, với hàng trăm chủng loại khác nhau, gọi chung là kyo-tsuke. Người bán hàng sẵn sàng cho bạn ăn thử rất nhiều chủng loại dưa muối khác nhau, từ bắp cải, cà rốt, dưa chuột, đến măng, cà tím, củ gobo... Ở hàng bán đồ khô, mình bắt gặp những khúc cá  katsuo-bushi, khô cứng rất lâu năm, nhìn qua cứ tưởng là cá gỗ ! Người ta bào mỏng những lát cá katsuo-bushi này, trở thành món cá bào katsuo, đây là nguyên liệu truyền thống không thể thiếu cho các món canh kiểu Nhật, hoặc trộn rau, làm topping cho okonomiyaki, takoyaki....



Kyoto cũng rất nổi tiếng với món đậu phụ, ở chợ Nishiki có một cửa hàng nhỏ chuyên làm đậu phụ và sữa đậu nành, đặc biệt có món váng sữa đậu nành gọi là yuba, ăn với tương shoyu và yuzu rất ngon. (Những điều thú vị về ẩm thực Kyoto trong mấy ngày này được mình ghi lại trong bài Món ngon Kyoto.)

  Rời chợ Nishiki, mình đi tàu điện đến thăm Fushimi Inari Taisha, ngôi đền có hàng ngàn cổng tori sơn đỏ thần bí, có thể được coi là biểu tượng du lịch của Kyoto.
 

Phải mất đến gần 3 tiếng đồng hồ để leo hết đồi Fushimi, đi qua hết hàng ngàn cánh cổng tori đỏ. Giữa tháng 4, cái lạnh thấm vào da thịt hòa trộn với những giọt mồ hôi thấm mệt sau mấy tiếng đồng hồ leo núi. Ở giữa chặng đường, có một hồ nhỏ nằm tĩnh lặng ven vách núi, bên hồ có một cây sakura nở bung những cánh hoa hồng nhàn nhạt, tương phản với màu đỏ chói mắt của tori, làm mình cứ đứng mãi mà nhìn ngẩn ngơ...

  Kyoto khi đêm xuống, những cây sakura vẫn nở rộ dưới ánh đèn. Những đôi yêu nhau vẫn đi dạo dưới trời đêm mát dịu, tiếng hát của một người hát dạo đánh ghi ta vang lên trong đâu đó. Ai ai, cũng có cái vội vã của riêng mình...

 Hôm sau, tạm biệt Kyoto, mình khởi hành đi Hiroshima...

Vậy là sau gần 1 năm, mình cũng có dịp quay trở lại Đà Lạt.
Đà Lạt yên bình.

Trong nắng ấm buổi sớm, hay trong lấp lánh màn đêm, những khoảnh khắc ở Đà Lạt luôn làm cho mình cảm thấy thật an nhiên, tự tại. Dường như mọi thứ ở đây đều thuộc về một thế giới khác, xa rời cái thế giới vội vã, cạnh tranh khốc liệt, đầy biến động mà mình đang sống.


Vợ chồng một người chị quen biết từ hồi còn ở Nhật rủ đi uống cà phê buổi sáng ở "Hoa Violet ngày thứ tư", cái tên quán cà phê thật lãng mạn mà chắc chỉ ở Đà Lạt mới có. Nghe nói cái tên bắt nguồn từ một truyện ngắn buồn nổi tiếng của nhà văn Pháp André Maudroix.
Dưới những tán cây, mọi người cùng uống cà phê, ăn sáng, ngắm hoa, rồi tán chuyện linh tinh.


Sau đó anh chị chở mình đến trường Cao Đẳng Sư Phạm Đà Lạt, để ngắm tòa kiến trúc nổi tiếng với tháp chuông và những khung cửa cong cong. Bầu trời xanh biêng biếc, không khí trong lành.


Đà Lạt tinh khôi như giọt sương mai, trong veo như tiếng chuông tháp nhà thờ ngân vang đâu đó .....

Nghe tiếng đã lâu, cuối cùng mình cũng có dịp đến Tràng An.

Từ Hà Nội, đi ô tô khoảng hơn hai tiếng là đến Tràng An, thắng cảnh nổi tiếng của đất Ninh Bình. Rời khỏi cái ồn ào xô bồ của thành phố Hà Nội, Tràng An mang ta đến một thế giới khác, với núi, hồ, cỏ cây, non nước, thanh bình và rất hiền hòa.



Được UNESSCO công nhận là di sản thế giới, quần thể các dãy núi, hang động, hồ nước ở Tràng An được ví như một trận đồ bát quái, liên thông với nhau một cách kì diệu, đứng ở bất cứ đâu cảnh sắc cũng đẹp như một bức tranh thủy mặc.

Ngồi lên thuyền, chèo nhịp khoan thai, mặt nước trong và xanh ngăn ngắt. Những ngọn núi đá vôi vươn mình cao vút soi mình xuông mặt hồ phẳng lặng, ở giữa nổi lên vài hòn đảo nhỏ với rừng cây, thấp thoáng mái đền dưới bóng cây cổ thụ.




Đoàn thuyền từ từ nối đuôi nhau đi vào những hang động trong lòng núi, mỗi hang động một vẻ đặc trưng khác nhau, như hang Mây, hang Tối, hang Cơm, hang Nấu Rượu,... Không khí trong hang mát rượi, những nhũ đá óng ánh hiện lên với nhiều hình dạng kỳ lạ. Ra khỏi hang, lại thấy mình bồng bềnh giữa một dải đất trời, mây núi, nước non hòa quyện.





Bốn phía xung quanh thật tĩnh lặng, chỉ có tiếng mái chèo khuya nhẹ nhàng vang lên khe khẽ. Hơn bao giờ hết, cảm thấy như mình đã được hòa vào làm một với thiên nhiên.



Vẻ đẹp nguyên sơ, mỹ lệ của Tràng An đã thực sự làm mình xúc động. Khung cảnh ớ Tràng An như đưa ta ngược thời gian trở về quá khứ, tưởng như mình đang ở đất cố đô Hoa Lư xưa, với những nhân vật hào kiệt một thời như vua Đinh Tiên Hoàng, Thập đạo tướng quân Lê Hoàn, thái hậu Dương Vân Nga.... Tiếc là lần này mình không có đủ thời gian để vào thăm Đền Trình, Đền Tứ Trụ, những di tích lịch sử của triều Đinh xưa, để được tưởng nhớ Tể tướng Nguyễn Bặc, Ngoại giáp Đinh Điền, Thái sư Lưu Cơ và Thượng thư Trịnh Tú.


Đến Tràng An, mới thấy non nước Việt Nam thật đẹp. Chẳng cần đi đâu xa, nơi chốn quê nhà còn bao nhiêu điều mà ta chưa biết. Để ta thêm tự hào về một đất Việt,

"Từ Triệu, Đinh, Lê, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
 Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương
Tuy mạnh yếu từng có lúc khác nhau
Song hào kiệt đời nào cũng có"